De eerste fiets had geen pedalen, en dat duurde 45 jaar

Op 12 juli 1817 reed de Duitse baron Karl Drais van zijn huis in Mannheim naar het Schwetzinger Relaishaus en weer terug. Ongeveer vijftien kilometer, op een houten geval met twee even grote wielen achter elkaar, een zadel en een stuur. Wat eraan ontbrak: pedalen, kettingen, versnellingen, remmen en luchtbanden. Je duwde jezelf vooruit met je voeten.

Een uitvinding uit een hongerjaar

Drais was houtvester van de groothertog van Baden en werkte aan zijn Laufmaschine in een periode waarin paarden schaars en duur waren. Zijn tweewieler moest een alternatief zijn voor een dier dat gevoerd moest worden. Dat idee, vervoer dat je zelf aandrijft, is in de tweehonderd jaar daarna nooit meer weggegaan.

De eerste fiets werd bedacht als vervanging van het paard, niet van de auto.

Pas 45 jaar later kwamen de trappers

Het duurde tot ongeveer 1862 voordat iemand pedalen aan het voorwiel monteerde; de Fransman Pierre Lallement wordt daar meestal voor aangewezen. Daarna ging het snel: het grote voorwiel van de hoge bi, de kettingaandrijving, de gelijke wielen van de safety bicycle en de luchtband. Rond 1890 stond er iets in de schuur dat je vandaag zonder aarzelen een fiets zou noemen.

De vorm die Drais bedacht bleek verbazingwekkend hardnekkig. Twee wielen van gelijke grootte achter elkaar, een frame ertussen, sturen met het voorwiel: dat is nog altijd precies wat er onder je staat, of er nu een Bosch-motor in zit of niet.

En de loopfiets kwam terug

De grootste ironie van de fietsgeschiedenis: het model zonder pedalen is springlevend. Elke peuter die vandaag leert fietsen begint op een loopfiets, precies zoals Drais bedoelde, omdat blijkt dat balans leren vóór trappen leren veruit het snelste werkt. Tweehonderd jaar techniek en we zijn voor beginners weer terug bij het origineel.