Een mens op een fiets is het zuinigste dat er beweegt

In maart 1973 publiceerde ingenieur S.S. Wilson in Scientific Americaneen grafiek die sindsdien niet meer is weggeweest. Hij zette de energie die het kost om je een kilometer te verplaatsen uit tegen je gewicht, voor van alles wat beweegt: mensen, paarden, zalmen, meeuwen, auto’s, vliegtuigen. Bovenaan die lijst stondeen mens op een fiets, efficiënter dan alles wat de natuur of de techniek heeft voortgebracht.

Een vijfde van lopen

Wilson rekende voor dat een lopend mens ongeveer 0,75 calorie per gram per kilometer verbruikt. Met een fiets eronder zakt dat naar ongeveer een vijfde daarvan. Je bent sneller, je komt verder, en je doet het met minder brandstof. Het enige wat je toevoegt is een frame van een paar kilo en twee wielen.

De fiets maakt van een middelmatig lopend zoogdier het efficiëntste wezen op aarde.

Waarom het zo goed werkt

Lopen is verrassend verspillend. Bij elke stap til je je lichaam een beetje op en zet je het weer neer, en die energie ben je kwijt. Op een fiets rol je: je gewicht rust op wielen die vrijwel niets aan wrijving verliezen, en de energie die je in de pedalen stopt gaat bijna helemaal naar voorwaartse beweging. Een moderne aandrijflijn geeft meer dan negentig procent van wat je erin trapt door aan het achterwiel.

Wat er nog wél tegenwerkt is de lucht, en dat is precies waarom de records op gestroomlijnde fietsen zo hard gaan zodra je die factor wegneemt.

Tweeënvijftig jaar later nog steeds waar

In 2025 haalde Scientific Americande oude grafiek erbij en rekende hem opnieuw door, met de vervoermiddelen van nu erin. De uitkomst veranderde niet: de fiets staat er nog altijd bovenaan. Elektrische auto’s, hogesnelheidstreinen en moderne vliegtuigen hebben de volgorde niet omgegooid.